Miyerkules, Agosto 31, 2011

BER na naman...



September na... kasabay ng iniwang pinsala ng bagyong si mina ang malamig na simoy ng hangin at mga nagtataasang bilihin, hudyat na papasok na ang panahon ng kapaskuhan. 

Kanina lamang ay pinanonood ko sa bintana ang aking kapitbahay, nililinis ang xmas light na ginamit nung nakaraang taon, tinitesting ang mga bombilya nito kung ubra pa para gamiting dekorasyon sa kanyang bintana at nang masiyahan ay ikinabit na ng tuluyan, parang gusto ko siyang sabayan, gusto kong magpatugtog ng awiting pamasko pero gabi na, baka mapagkamalan akong muret ng mga kapitbahay ko, nakuntento na lamang ako sa pakikinig ng xmas song sa mp3 ko pero bukas, pangako ko sa sarili ko magpapatugtog ako at ilalakas ko ng bonggang bongga  para marinig lahat ng kapitbahay ko.





Sa buong isang taon, ang panahong ito ang pinakahihintay ko at siyang paborito ko. Hindi ko alam kung bakit, ngunit bata pa lamang ako ay ganito na ang pakiramdam ko sa tuwing sumasapit ang mga buwan ng ber. Sa tuwing makakarinig ako ng mga awiting pamasko, sa tuwing makakakita ako ng mga kumukutitap na xmas light at mga xmas decor ay parang napakasaya ko. Na kahit wala akong pera, pakiramdam ko ay panahon ito ng kasaganaan, pagbibigayan, pagbubunyi, pagmamahalan at pagpapakumbaba... isang bagay na nagpapagaang ng aking kalooban.



At sana sa darating na kapaskuhan ay hindi lang ako ang may ganitong pakiramdam, sana lahat ng tao ay magkaroon ng kasaganaan ng may kababaang loob, isang pagpupugay para sa paparating na kapaskuhan at pagsilang ng sanggol sa belen.

Sabado, Agosto 27, 2011

Sagad to the bones

Hindi lamang ang mga babae ang naaapektuhan ng pagka-damage ng buto.
Maging ang mga lalaki ay posible rin nitong tamaan. Ngunit kaya itong maagapan at maiwasan.
Ang kawalan ng vitamin C at D ang siyang dahilan kung bakit nanghihina ang ating mga buto. Maliban pa rito ang pagkakaroon ng hindi magandang lifestyle ay dahilan din kung bakit hindi nagiging maganda ang lagay ng mga buto. At hindi lang yan, minsan hindi maiwasan na matapilok o mawalan ng balanse, at ang masamang pagbagsak ay isa sa mga dahilan ng pagkasira o pagkabali ng buto, tulad na lamang ng nangyari sa nanay ko at sa ibang kakilala na pareho rin ng kaso. At dahil sa may edad na at marupok na ang buto ay delikado na para isalang sa isang maselan na operasyon. Sa ayaw at sa gusto ng may katawan ay wala ng choice kundi tanggapin na lamang na apektado na ang mga dating kinagawian dahil sa hindi na o hirap na itong makalakad.


Alagaan ang ating buto, alamin ang limang best bone builders:
 

1. Calcium. Nakakatulong ito upang makagawa at mamantina ang mga buto.
Pangangailangan araw-araw: 1,000 milligrams kung ikaw ay wala pang edad 50, at 1,500 kung mahigit 50 edad na.
2. Vitamin D. Ito ang kumukuha at naglalagay ng calcium sa buto.
Pangangailangan araw-araw: 800 to 1,000 IUs
3. Vitamin K. Ginagawang aktibo nito ang proteins na kailangan para maging matibay ang buto.
Pangangailangan araw-araw: 65-80 micrograms
4. Magnesium. Nagpapagana ito sa production ng buto.
Pangangailangan araw-araw: 100 to 400 milligrams
5. Activity. Makakatulong ito upang mapabuti ang daloy ng calcium sa buto
Pangangailangan sa loob ng isang linggo: Isang malakas na ensayo para sa 2 o 3 araw kada linggo.


Kung gusto mong maging matibay at malusog ang iyong mga buto, may mga bagay na dapat iwasan para makamtam ito.
 

1. Alcohol - Pinabababa nito ang activity ng cells na gumagawa para makagawa muli ng buto.
Anong dapat gawin? Bawasan ang pag-inom nito kada araw.
2. Caffeine - Ang sobrang pag-intake nito ay magiging daan upang lumabas ang calcium.
Anong dapat gawin? Bawasan ang pag-inom masyado ng tsaa, coffee, soft drinks, at iba pang caffeinated drinks.
3. Sodium - Bakit? Gaya ng caffeine, dahilan ito upang mawala ang calcium.
Anong dapat gawin? Iwasan ang maaalat na pagkain.
4. Inactivity - Ang kawalan ng walang ginagawa ay daan upang limitahan nito ang daloy ng calium sa buto.
Anong dapat gawin? Mag-exercise araw-araw.
5. Smoking - Sinisira nito ang pangangailan ng katawan sa calcium.
Anong dapat gawin? Huminto sa paninigarilyo. 


Gawin mo na habang malakas ka pa, mahirap maging baldado.

Biyernes, Agosto 26, 2011

May asim pa...


 Babae ka ba?

Wag kayong mabahala mga mare dahil hindi pa huli ang lahat... may asim ka pa ; )

Ang tinutukoy ko rito ay ang kalusugan ng katawan na kaya pa ring makamit kahit ikaw ay medyo huli na sa pagsimula ng malulusog na gawi. May mga nagpapatunay nito na kahit daw sa edad 40 o 50 nag-umpisa ng mga hakbang sa pagiging malusog ay puwede pang maiwasan ang panganib na dulot ng pagtanda tulad ng sakit sa puso, kanser, diabetes at iba't ibang uri ng sakit na nagiging resulta ng maagang pagpanaw. Maraming sakit ang dulot ng kakaibang estilo ng pamumuhay. At payo ng mga dalubhasa na kahit nga raw sa katandaan, ay maaari pang mapahaba ang buhay.
 

Ang pinipiling diyeta ay isang susi sa pagtamo ng katawang malaya sa maraming karamdaman. Sa partikular, ang pagkain ng lima o higit pa sa limang serving ng prutas at gulay kada araw ay dapat sundin. Ang pag-ehersisyo naman ng dalawa’t kalahating oras kada linggo ay esensyal din. Sunod dito’y pagmintina ng ideyal na timbang (isama mo na rin ang sukat ng iyong bewang) At panghuli ay ganap na pag-iwas sa paninigarilyo at pag-inom ng alak ( hindi masama kung minsan lang).

Narito ang ilang gabay sa pamumuhay na maghahatid ng mas mababang panganib dulot ng pagtanda at mas matitiyak ang kaligtasan sa maagang pagpanaw sa mga may edad 40/50. Eh bakit mo naman hihintayin pang dumating ka sa edad na 40 o 50 bago ka kumilos, pinapayo lang na sakaling nakaligtaan ang mga gabay sa malusog na pamumuhay noong kabataan ay di pa rin talaga nahuhuli kung magsimula sa katandaan. May tiyak naman itong benepisyong kanais-nais. May pag-asa pang maging maaliwalas ang kalusugan, kasabay nito ang positibong pakikisalamuha sa mga taong nakapaligid sa atin. Subukang makilahok sa aktibong pang-komunidad, mag-ehersisyo sa paraang kaya lamang ng iyong katawan. Makinig ng mga paboritong tugtog habang gumagawa ng gawaing bahay upang hindi makaramdam ng pagod. Dagdagan pa ng mabuting gawi sa ating pagkain upang matamo ang kalusugan at ang malaking pagbabago sa katawan. Tulad ng pagbawas ng maalat na pagkain at pagdagdag ng calcium sa mga kinakain, pag-iwas sa mga pagkaing matatamis, pag-inom ng gatas, pagkain ng gulay at prutas, pag-iwas sa pagpupuyat o kaya ay pag-iwas sa mga tensyonadong gawain.
 


Ang ulat na ito’y magandang balita sa mga nakatatandang tila nawawalan ng motibong magbago ng estilo ng pamumuhay. Minsan kasi pag may edad na, may tendency nang magpabaya, iniisip eh tutal matanda na naman at tila naghihintay na lang. Ngunit marami rin naman ang nagsisikap talagang maging malusog. Ang masaklap lang nyan ay kung kailan kulubot na ang balat mo ay saka ka pa matatauhan. Yung mga nagbabago sa katandaan mula sa isang estilo ng buhay ng pag-aabuso ng katawan ay di na magtatagumpay kahit ano pa ang gawin, kaya ang resulta, nagmumukha kang "nagmumurang kamatis" sa babae at "nagmumurang kamyas" naman sa lalaki. Kadalasan ay parang bumabawi sa katawan ang matagal na masamang gawi noong kabataan. Halimbawa may mga taong labis na palainom ng alak sa panahon ng teenager. Dagdagan pa ito ng pagpupuyat at paninigarilyo. Pagdako sa edad 40 ay biglang nagbago. Ngunit pagdating sa edad 50 o mahigit ay biglang may mga nararamdaman sa kung saang parte ng katawan tulad ng atay o bato. Ito pala’y parang pagbabayad sa mahabang panahon ng mga bisyo. Umukit na ang pinsala sa mga bahagi ng katawan at mahirap nang burahin sa pagbabago ng pamumuhay. Kaya naman habang bata ka pa at may panahon pa ay simulan na ang pagbabago ng lifestyle, gawing masustansya ang nutrisyon at gawing aktibo ang katawan. Simulan mo na, ngayon na habang may asim ka pa!

Mga pagbabago sa buhay at katawan ng babae



Babae ka ba?


Sa buhay ng isang babae, mas marami ang mga pagbabagong nararanasan. Ito’y maging sa emosyonal o pisikal na aspeto. At sa paglipas ng panahon, dala ng dinidikta ng kultura, ang mga dinadaanang emosyon ng babae ay samu’t sari habang tumatanda. Ito’y bunga ng mga tradisyonal na papel ng babae sa mga relasyon, sa pamilya, sa tahanan at pananaw na maging mapagtiis lagi. Sa aspeto ng pisikal, kalikasan ang konteksto ng mga pagbabago at transisyon. Taglay nating mga babae ang sistemang pangreproduksyon. Dalagita pa lamang ay nariyan na ang natural na yugto ng pagreregla, hudyat na tumawid na ang babae mula sa pagkabata patungo sa pagkadalaga.

Ano ang katumbas nito sa kalalakihan? Pagpapatuli, ngunit minsanang ritwal lang ito. Sa bahagi ng babae, ang unang regla ay simula lamang ng buwanang karanasang magaganap ng marami pang taon. Tinatayang higit 40 taon itong mararanasan ng bawat babae. Kapag nagbuntis ang babae napakalaking transisyon na naman. Buong katawan ay makararanas ng makabuluhang pagbabago. Ang siyam na buwang pagdadalantao, mismong pagluluwal ng sanggol, ang pagpapasuso at ang pag-aaruga, lahat ito’y matitinding transisyon sa babae na hindi nararanasan ng lalaki. Ibang klaseng yanig sa katawan ang mga ito. At habang nagpapalaki ng mga anak, kasabay ng paghahanapbuhay at pag-aalaga ng tahanan, inaasahang taglay ng babae ang lakas ng isip, puso at katawan upang magampanan ang lahat na tungkulin. Sa mga pagkakataong may pisikal na hamon o karamdaman, ang babae ay kadalasang  nagtitiis at di gaanong iniinda dahil sa samu’t saring responsibilidad. 


Pagdating ng edad 40, umpisa na ng mga unti-unting pagbabago sa estado ng katawan, emosyon at kabuuang kalusugan. Nariyan ang pananakit ng bahaging ibaba ng likod at pagbago ng disposisyon. Nagiging iritable at tila naglalaho ang gana sa seks. Mapapansin din ang mga pagbabago ng kilos at ugali tulad ng pagkalungkot, pagkabalisa,pagka-awa sa sarili, tamang hinala na wala namang malinaw na dahilan. Mababalot minsan ng kaba o labis na nerbiyos. O kaya’y mananahimik lang sa isang sulok. Ayon sa mga dalubhasa, ito’y mga senyales ng yugto bago mag-menopause ang babae. Dala marahil ang mga ito ng iba’t ibang pasanin sa pag-aalaga ng relasyong mag-asawa, pamilya, sa paghahanapbuhay, sa personal na mga adhikain. Matinding pagbabalanse ang nagaganap sa yugtong ito. Malamang na habang dumaranas ng mga emosyong pabagu-bago, patuloy ang pagkalinga ng mga babae sa mga anak, at sa kalaunan sa tumatandang magulang o sa mga bagong dating na apo. Nagti-timbang din siya sa relasyon sa asawa na dumaranas din ng sariling pagbabago sa katawan, isip at disposisyon. 

Sa lahat ng ito, paano nakakaraos ang babae? Siguro’y malaking tulong kung ang mga doktor, lalo na mga OB-GYN, ay nagsisikap ding alalayan ang sikolohikal at ‘di lang medikal na aspeto ng kalusugan at ng menopause. Pangunahin marahil ang detalyadong pagpapaliwanag sa mga natural na proseso at komplikasyong haharapin ng babae. Tiyak na maraming babae ang di pa talaga nakakaalam sa impormasyon at mga datos kaugnay ng menopause. May ilang doktor na nag-inisyatiba na sa direksyong ito. Mas maige kung ang pakikitungo ng mga medikal na propesyonal ay may oryentasyong titingin sa kabuuang aspeto ng kalusugan upang matutukan ang pagpapagaling ng buong pagkatao at di lang katawan.

Biyernes, Agosto 19, 2011

MOHON ng MORON


Ang laro sa pag-ibig
Depende sa kung sino ka
Depende sa konsiyensiya
Depende sa nararamdaman
Depende sa pagkagusto at layunin
Kanya-kanyang estilo ang lalaki
Pahaging-ligaw
Pakindat-tanaw
Palipad-pukol-halik
Kintab-sapatos at bihis-pogi
Kaibigang-tulay
Ligaw-rosas
Ligaw-tsokoleyt
Ligaw-restawran
Ligaw-sulat
Ligaw-kotse
Ligaw-bahay
Ligaw-paamo
Hinahanap ang kahinaan
Kinukumbinsing maige ang dilag
Ililigaw talaga ang isip ng babae
Sa daan papunta sa kanyang puso
O sa daan papunta sa kanyang pagnanasa
Sakaling nailigaw
Natutop ang palad
Naherohan ang labi
Nasaklit ang baywang
Nagawang ipikit ang langit at ilakbay-diwa
Sa halinghing ng pinagpapawisang buwan
Hanggang sumabog ang tik-tak ng orasan
Kumbinsidong nailigaw ang bisaklat na isip
Nang maitulos ang muhon ng pagmamay-ari
At sabugan ng binhi
Ngayon ay baligtad na ang ikot ng ruweda
Ang laro sa pag-ibig
Kanya-kanyang estilo ang panghuli
Mata ng dilag ay nangungusap
Hinuhuli ang tila ilap na awa
Haplos-karinyo
Halik-paakap
Hilig-dibdib
Salitang-lambing
Suyong-paangkin
Nasang tongian ang kusang-loob na pangako
Naninimbang sa andamyong pinanimbangan
Ng iniligaw na puso
Nananangan sa pag-asang hindi mabibigo
Tutuparing walang-sala ang mga ipinangako
Nitong morong nanligaw at nanuyo

Ang kargo ay nasa bisig ng moron
Ang laro sa pag-ibig
Depende sa kung sino ka
Depende sa konsiyensiya
Depende sa nararamdaman
Depende sa pagkagusto at layunin
Titingnan ng lalaki ang kuwartong inalinsangan
Makaraang ang binhi ay isabog sa pinitakan
At sinilip ang labas ng durungawan
Ang luwang ng laruan at takbuhan
Isip ay nangusap, sarili ay tinanong
Aariin ko ba ang tinundusan ng mohon...

MORON!!!

SCRABBLE


Para sa akin ay isang simpleng laro lamang, maliban sa pampatanggal ng inip sa tulad kong mainipin ay itinuturing ko itong ehersisyo ng aking utak. Di ko akalain na sa larong ito ay marami akong matututunan, hindi sa mga letra o sa mga salitang inilalatag kundi sa mismong kalaban ko sa larong ito. Natutunan ko hindi lang ang tamang pakikipagkaibigan... hindi lang ang tamang pakikipaglaro sa kalaban sa ano mang uri ng laro... Natutunan ko rin ang tamang pagpapahalaga sa kapwa ng may determinasyon at walang pinipiling oras o sukatan. Nakakataba ng puso para sa isang tulad ko na lumaki sa isang masalimuot na sitwasyon, nakakataas ng moral... 

Sa pamamagitan ng blog na ito ay iniaalay ko sayo ang isang taos pusong pasasalamat kaibigan,  hinding hindi kita makakalimutan habang ako'y nabubuhay. Umasa kang ibabahagi ko sa iba ang bawat aral na natutunan ko mula sa iyo, naway dumami pa ang lahi mo. Mabuhay ka my friend : )

Miyerkules, Agosto 3, 2011

SUSO mo ingatan mo...

Isa sa nga kinatatakutang sakit ng mga kababaihan ay ang cancer sa suso, ngunit kadalasan ay binabalewala ito ng karamihan sa atin, katwiran ay wala naman daw nararamdaman, hihintayin mo pa bang may maramdaman ka bago ka kumilos? Tandaan na ang cancer ay traydor, malalaman mo na lamang na meron ka nito kapag malala na. Dapat lang na pangalagaan at bantayan ang ating katawan, gawin itong everyday routine na tulad ng pangangalaga mo sa iyong mukha. Maging aware tayo bilang babae, sundin ang mga payong pangkalusugan tungkol sa kababaihan na tinatalakay sa mga magazine at tv. Gawin ito hindi lang para sa sarili kundi para na rin sa ating mga mahal sa buhay. Walang mawawala sayo, mas mabuti ng maging maagap. Mas masarap mabuhay at mas magastos ang mamatay lalo na kung hindi ka naman handa financialy and emotionaly.
Laging kapain ang paligid ng suso, paikot hanggang sa utong, kapain din ang ilalim ng kilikili, pakiramdaman kung may bukol o parang kulani pakiramdaman din kung masakit ang bahaging madidiinan ng daliri. Kung may maramdamang kakaiba magpakonsulta agad sa doctor. 


Ang bukol na masasalat mo sa suso mo ay maaaring cancerous, yan yung tinatawag na malignant. Ang ibang bukol naman na tinatawag na benign ay hindi humakalat at hindi nakakasira ng katawan. Pagdating sa usaping kanser ay hindi pa tiyak ang mga sanhi nito ngunit may mga dahilan na maaaring magpataas ng tsansa kung bakit may mga babaeng nagkakaroon nito. Maaaring may history sa pamilya, maagang pagkakaroon ng regla at hindi pagkakaroon ng anak.


Palatandaan ng cancer sa suso, bantayan mo ang suso mo.
- may makakapa kang bukol na matigas at hindi pantay ang hugis
- may pagbabago sa laki at hugis ng suso
- pagdurugo ng utong
- pagbabago ng kulay ng balat ng suso
- pagsusugat



Paano mababawasan ang risk factor?


- Magpa-mammogram at least once a year lalo na ang babaeng edad 40 pataas 
- Breast examination para sa mga babaeng edad 20 pataas
- Iwasan ang mga pagkaing may chemical
- Iwasan ang mga chemical based na panlinis ng bahay, kung hindi maiwasan at gumamit
   ay gumamit ng mask at gloves, buksan ang mga bintana upang sumingaw ang amoy.
- Iwasan ang pag-inom ng pills, humanap ng alternatibo
- Iwasan ang pag-inom ng alak
- Iwasan ang pagkain ng mga tindang inihaw sa kalye
- Ugaliing kumain ng gulay 


Kadalasan ay kinakailangan ang operasyon ng bukol sa suso, ang mas maagang pagpapaopera ay malaking tsansa upang gumaling ang pasyente. Wag magdalawang isip pa, magpatingin agad sa doktor kung duda ka sa suso mo.